Nguồn lực tinh thần và tinh thần "Sống tốt đời, đẹp đạo"
Tuyên Quang là nơi hội tụ sinh sống của 46 dân tộc, có trên 1,3 triệu người dân tộc thiểu số, chiếm 73,5%/tổng dân số toàn tỉnh (Trong đó: dân tộc Tày chiếm tỷ lệ 24,6%; dân tộc Mông chiếm tỷ lệ 19,9%; dân tộc Dao chiếm tỷ lệ 13,6%; dân tộc Nùng chiếm tỷ lệ 5,9%; dân tộc Sán Chay chiếm tỷ lệ 4,4%; dân tộc Giáy chiếm tỷ lệ 0,99%; dân tộc Sán Dìu chiếm tỷ lệ 0,96%, còn lại là các dân tộc khác); có 123/124 đơn vị hành chính cấp xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 22 xã thuộc khu vực I; 14 xã thuộc khu vực II; 87 xã thuộc khu vực III.
- Về tín ngưỡng: Trên địa bàn tỉnh hiện có 396 cơ sở tín ngưỡng (đình, đền,miếu...). Hoạt động tín ngưỡng cơ bản ổn định, tuân thủ danh mục đăng ký và quy định pháp luật, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của nhân dân.
- Về tôn giáo: Trên địa bàn tỉnh có 03 tôn giáo chính gồm Phật giáo, Công giáo và Tin lành, với 90.685 tín đồ, 215 chức sắc. Phật giáo: Có 23.214 phật tử, 92 chức sắc, 67 chức việc, nhà tu hành; hoạt động tại 41 cơ sở thờ tự. Hoạt động cơ bản ổn định, tuân thủ chương trình đã đăng ký và quy định pháp luật; Công giáo: Có 30.236 tín đồ, 37 chức sắc, 122 chức việc, sinh hoạt tại 18 giáo xứ với 51 cơ sở thờ tự. Hoạt động tôn giáo diễn ra bình thường, ổn định; chức sắc, chức việc, tín đồ chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; Tin lành: Có 37.235 tín đồ, 86 chức sắc, 32 chức việc, 02 Hội thánh cơ sở và 262 điểm nhóm thuộc 10 tổ chức Tin lành. Chính quyền đã cấp giấy chứng nhận đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung cho 148 điểm nhóm thuộc 04 tổ chức. Hoạt động cơ bản ổn định, thuần túy tôn giáo. Đời sống tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh diễn ra phong phú, gắn liền với các nét đẹp văn hóa truyền thống và các đại lễ tâm linh như Mùa Vu Lan báo hiếu hay các lễ hội dân gian.
Khi đời sống tôn giáo phát triển lành mạnh, những giá trị chuẩn mực đạo đức tốt đẹp được phát huy sẽ trở thành sức mạnh nội sinh to lớn. Thời gian qua, đồng bào các tôn giáo trên địa bàn tỉnh đã tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, tham gia các hoạt động từ thiện nhân ái, khuyến học, bảo vệ môi trường và chung tay xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Sở đã tổ chức thăm hỏi, tiếp xúc vận động trực tiếp 10 chức sắc, chức việc tiêu biểu của các tôn giáo nhằm phối hợp tuyên truyền, động viên đồng bào có đạo hăng hái tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031;
Tổ chức các đoàn công tác đến thăm, chúc mừng nhân dịp Tết, Lễ quan trọng trong tôn giáo: 20 lượt chức sắc, chức việc đạo Công giáo, Tin lành nhân dịp lễ Giáng sinh năm 2025; chúc mừng chức sắc, chức việc Phật giáo nhân dịp Đại lễ Phật đản năm 2026 và Kỷ niệm 45 năm ngày thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Tuyên Quang. Thiền viện Trúc Lâm Chính Pháp tặng 50 suất quà tại xã Trung Sơn; 100 xuất quà tại xã Hùng Lợi; Ban Quản trị Chùa Thiên Ân tặng 50 suất quà tại xã Tiên Nguyên; 50 xuất quà tại xã Tân Trịnh; Hội thiện nguyện Vòng Nhân Ái tặng quà tại xã Yên Thuận 100 suất quà.
Phối hợp với Thiền viện Trúc Lâm Chính Pháp Tuyên Quang trao tặng 20 suất quà bằng tiền mặt tại xã Tiên Nguyên cho 20 học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027 (tổng giá trị 10,0 triệu đồng). Phối hợp với Giáo xứ Yên Lãng tỉnh Thái Nguyên, Hội Thiện nguyện Vòng tay Nhân ái và UBND xã Tiên Nguyên tổ chức thăm, tặng 82 suất quà Trung thu cho học sinh dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã Tiên Nguyên. Tinh thần bác ái, từ thiện của các chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ đã góp phần chia sẻ khó khăn với chính quyền, chăm lo an sinh xã hội cho người dân vùng sâu, vùng xa.
Đổi mới công tác quản lý và vận động quần chúng tín đồ
Để nguồn lực tôn giáo được khơi thông và phát huy hiệu quả, công tác quản lý nhà nước cũng như công tác vận động quần chúng tôn giáo luôn được tỉnh Tuyên Quang chú trọng đổi mới. Tỉnh đã chủ động ban hành Kế hoạch số 343/KH-UBND ngày 05/9/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh triển khai thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo nhằm triển khai Quyết định số 1382/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn.
Bên cạnh đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức các hội nghị tọa đàm khoa học về công tác vận động chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Công tác kiểm tra thi hành pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện thường xuyên. Đặc biệt, việc khảo sát và nhân rộng các mô hình "Dân vận khéo" trong lĩnh vực tôn giáo đã tạo sự đồng thuận cao, phát huy vai trò của người có uy tín, các chức sắc trong việc vận động nhân dân bỏ hủ tục, giữ nếp sống văn minh và tích cực phát triển kinh tế gia đình.

Sở Dân tộc và Tôn giáo khảo sát, nắm tình hình, lựa chọn xây dựng mô hình "Dân vận khéo" trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo tại giáo xứ Thánh Tâm
Nhận diện lệch chuẩn, bảo vệ giá trị niềm tin chân chính
Cùng với việc khuyến khích các hoạt động "tốt đời, đẹp đạo", công tác tuyên truyền trên địa bàn tỉnh cũng đặt ra yêu cầu chủ động nhận diện các biểu hiện lệch chuẩn, biến tướng trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo. Việc ngăn chặn kịp thời các hành vi lợi dụng niềm tin tâm linh để trục lợi hoặc chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân là yếu tố then chốt để bảo vệ sự lành mạnh của đời sống tâm linh.
Đồng thời, đồng bào các tôn giáo cùng lực lượng chức năng và chính quyền địa phương luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, chung tay giữ gìn an ninh trật tự, đảm bảo an toàn giao thông và văn minh trong các mùa lễ hội lớn của tỉnh.

Tạp chí Nghiên cứu Dân tộc và Tôn giáo (Bộ Dân tộc và Tôn giáo) phối hợp với Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang tổ chức Hội nghị tuyên truyền “Nhận diện về lệch chuẩn trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam”
Phát huy nguồn lực tôn giáo không chỉ là tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân mà còn là khơi dậy khát vọng cống hiến, tinh thần trách nhiệm xã hội của mỗi công dân. Sự đồng hành chặt chẽ giữa chính quyền và đồng bào các tôn giáo sẽ tiếp tục tạo nên động lực mạnh mẽ, góp phần đưa Tuyên Quang phát triển nhanh, bền vững và toàn diện trong giai đoạn mới.
Tác giả: Nguyễn Mạnh Linh - Chuyên viên Phòng Tuyên truyền công tác dân tộn, tôn giáo