Tỉnh Tuyên Quang hiện có 46 thành phần dân tộc, trong đó hơn 1,3 triệu người là đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 73,5% dân số toàn tỉnh. Tỉnh có 123/124 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gồm 22 xã khu vực I, 14 xã khu vực II, 87 xã khu vực III và 1.905 thôn đặc biệt khó khăn.
Tuyên Quang luôn xác định công tác dân tộc và tôn giáo là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển nhanh và bền vững của địa phương. Chính vì vậy, việc triển khai đồng bộ các Chương trình MTQG, nhất là Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi,
luôn được tỉnh quan tâm chỉ đạo quyết liệt, coi đây là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Thực hiện các chủ trương của Trung ương, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, cùng sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang đã chủ động tham mưu nhiều giải pháp đồng bộ, linh hoạt, bám sát thực tiễn cơ sở. Trong điều kiện địa giới hành chính được mở rộng sau sáp nhập, địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc tăng lên trong khi nguồn nhân lực còn nhiều khó khăn (mới đáp ứng 50% biên chế), tập thể lãnh đạo và cán bộ của Sở vẫn duy trì tinh thần chủ động, trách nhiệm, bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai liên tục, hiệu quả.

Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Văn Dưng phát biểu triển khai công tác tại Hội nghị. Ảnh: Xuân Trường.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được xác định là đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn Chương trình MTQG. Theo kế hoạch, tổng nguồn vốn năm 2025 chuyển sang thực hiện trong năm 2026 lên tới 1.508,374 tỷ đồng. Đến ngày 15/6/2026, toàn tỉnh đã giải ngân 327,660 tỷ đồng, đạt 21,72% kế hoạch, tạo nguồn lực quan trọng để triển khai các dự án phát triển hạ tầng, hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo và nâng cao chất lượng đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Để tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã tham mưu thành lập 4 tổ công tác chuyên trách trực tiếp xuống cơ sở, bám sát 117 xã để hướng dẫn, kiểm tra, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải ngân, biến động giá vật tư và tiến độ thực hiện các dự án. Cách làm này không chỉ giúp các địa phương xử lý kịp thời những khó khăn mà còn tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công.
Thực tiễn cho thấy, hiệu quả của Chương trình MTQG không chỉ thể hiện ở những con số giải ngân mà còn được phản ánh sinh động qua sự đổi thay của từng bản làng. Hệ thống hạ tầng giao thông, điện, nước sinh hoạt, trường học, nhà văn hóa tiếp tục được đầu tư đồng bộ; nhiều mô hình phát triển sản xuất được triển khai phù hợp với điều kiện từng địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa, từng bước nâng cao thu nhập của người dân. Đáng chú ý, tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục giảm bình quân từ 4% trở lên mỗi năm, phản ánh hiệu quả của việc kết hợp giữa đầu tư hạ tầng với hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, chuyển giao khoa học kỹ thuật và phát huy nội lực của người dân.

Tổ giám sát số 1 của HĐND xã Mèo Vạc do ông Phạm Văn Tú, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã làm Tổ trưởng đã tiến hành giám sát, kiểm tra việc triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Ảnh: TT Xã Mèo Vạc.
Một dấu ấn nổi bật khác là chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Bằng việc lồng ghép nguồn vốn của Nhà nước với n15.000 hộ; trong đó, xây nhà ở mới 11.511 nhà; cải tạo, sửa chữa 3.553 nhà. Qua đó, góp phần quan trọng vào công cuộc giúp các hộ gia đình khó khăn "an cư, lập nghiệp", giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội. Đây không chỉ là chính sách an sinh xã hội mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, sẻ chia trong cộng đồng, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào các chủ trương của Đảng và Nhà nước.guồn lực xã hội hóa, đặc biệt là sự phối hợp của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nhiều hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn đã được hỗ trợ xây dựng nhà ở kiên cố, từng bước ổn định cuộc sống. Kết quả, toàn tỉnh đã triển khai thực hiện xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hơn 15.000 hộ; trong đó, xây nhà ở mới 11.511 nhà; cải tạo, sửa chữa 3.553 nhà. Qua đó, góp phần quan trọng vào công cuộc giúp các hộ gia đình khó khăn "an cư, lập nghiệp", giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội. Đây không chỉ là chính sách an sinh xã hội mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, sẻ chia trong cộng đồng, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào các chủ trương của Đảng và Nhà nước. Chia sẻ với Báo Đại đoàn kết, bà Nguyễn Thị Thùy, thôn 7 xã Kim Phú chia sẻ: “Nhờ các Chương trình MTQG, gia đình được hỗ trợ 200 triệu đồng để mua sắm máy nông nghiệp phục vụ sản xuất cày cấy, thu hoạch; cùng với vốn vay, gia đình đã đầu tư gần 2 tỷ đồng mua sắm các máy móc nông cụ, hàng năm cho thu nhập từ 600-700 triệu đồng. Đời sống gia đình đã đổi thay rõ rệt, các con được học hành đến nơi đến chốn, nhà cửa khang trang, đời sống tinh thần phấn chấn, tự tin”.

Gia đình bà Nguyễn Thị Thùy, thôn 7 xã Kim Phú được hỗ trợ 200 triệu đồng để mua sắm máy nông nghiệp phục vụ sản xuất cày cấy, thu hoạch nhờ nguồn vốn từ các Chương trình MTQG. Ảnh: Xuân Trường.
Song song với phát triển kinh tế, Tuyên Quang luôn coi trọng bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc. Những di sản như Hát Then của người Tày, lễ Cấp sắc của người Dao, lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn... tiếp tục được bảo tồn, phục dựng và gắn với phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế cho người dân, đồng thời góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa của các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Công tác tuyên truyền chính sách dân tộc tiếp tục được đổi mới và đặc biệt quan tâm. Sở Dân tộc và Tôn giáo đã cấp phát 13.510 tờ gấp tuyên truyền pháp luật, 2.000 sổ tay về phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; tổ chức 12 hội nghị tuyên truyền phục vụ bầu cử cho hơn 870 lượt người; gửi 6.870 tài liệu tuyên truyền đến người có uy tín.
Công tác tham mưu thực hiện chính sách dân tộc được triển khai đồng bộ. Sở Dân tộc và Tôn giáo đã tiếp nhận 36.652 văn bản, ban hành 1.560 văn bản chỉ đạo, điều hành; tham mưu ban hành nhiều kế hoạch triển khai các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương và của tỉnh về công tác dân tộc; hoàn thành rà soát, phân định địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030…

Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Tuyên Quang Hoàng Thị Thắm, nhận Bằng khen do có nhiều thành tích trong công tác. Ảnh: Xuân Trường.
Khó khăn trước mắt còn nhiều, nhưng với quyết tâm nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu, xây dựng tập thể thống nhất, đoàn kết; quản lý và thực hiện tốt chức năng quản lý Nhà nước về dân tộc, tôn giáo. Sở đặt nhiệm vụ then chốt từ nay đến cuối năm là triển khai kịp thời, hiệu quả các dự án thuộc các Chương trình MTQG; đặc biệt tập trung giải ngân nguồn vốn cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững; xóa nhà tạm, nhà dột nát vùng đồng bào DTTS và miền núi. Đó không chỉ là mục tiêu định lượng, mà là mệnh lệnh từ trái tim của tập thể những người làm công tác dân tộc, nhằm bảo đảm sử dụng dòng vốn của Nhà nước hiệu quả, kịp thời, đúng đối tượng, từng bước góp phần nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống, sinh kế cho đồng bào các dân tộc tỉnh Tuyên Quang.
Nguồn: daidoanket.vn